Arhavisitesi
Reklam
Arhavisitesi

Kamilet Vadisi’ni Yaşatmak…

“Ülkemizin saklı kalmış bir cennet köşesi”

01 Ağustos 2015 - 11:19 'de eklendi ve 714 kez görüntülendi. A+A-

Kamilet Vadisi’ni Yaşatmak…

“Ülkemizin saklı kalmış bir cennet köşesi”

Yaşatmak, bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran cansız çevrenin yani ekosistemin varlığını sürdürmesi ise, o zaman burada bulunan canlıların yaşamını devam ettirmesinin yanında onlara daha iyi bir hayat sağlamak ve mutlu etmek ise, bu vadiye yapılmak istenenler niye?

Konumuz Artvin‘in Arhavi ilçesinde bulunan Kamilet Vadisi. Bu güzelim doğa harikası yer çok zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Ama ne yazık ki bu vadi hidroelektrik santralleri(HES) tehdidi altındadır.

Soruyorum! Ülkemizde ve dünyamızda su kalitesi yüksek ve aynı zamanda suyu içilebilen kaç dere kalmıştır? Dereden akan suyunun içebilir kalitede olduğu bu bölgeyi HES projelerine feda etmek doğru mudur?

Kamilet deresi üzerinde yapılması planlanan HES projeleri bu alanın sahip olduğu pek çok endemik bitki türünün yok olmasına neden olabilecektir. Ayrıca bu bölgenin çok sarp oluşu sebebiyle yapılacak inşaat ve yol çalışmalarının ekosistemi bozması muhtemeldir. Zaten gelişen sanayi ile birlikte artan çevre kirliliği yetmiyormuş gibi bir de yanlış su politikaları sonucu bu tip vadilerin HES projelerine ihale edilmesi düşünülmesi gereken ve hatta bir an önce önlemler alınıp durdurulması gereken acil bir konudur. Sularımız bu tip projelerle azalacak, kirletilecek veya elimizden alınarak doğanın dengesi bozulacak, böylece yörede yaşayan insanlarımızın yaşam alanları küçültülecek ve bu alanları terk etmek zorunda bırakılacaklardır. Bunun sonucunda maalesef kültürümüz ve geleneklerimiz de kaybolacaktır.

kamilet2

İnsanların temel yaşam kaynağı olan suyun temizliği kadar yeter miktarda tüketimi de çok önemlidir. Vadinin su üretim gücünü düşürecek bu tip çalışmalar toplumun sağlıklı su teminini de tehlikeye sokacaktır. Gelecek yüzyılın en önemli stratejik ürünü olarak öngörülen su için, belki de su savaşları kaçınılmaz olacaktır. İçilebilir nitelikte temiz ve tatlı suyu olan ülkeler belki de en zengin ülkeler olarak sayılacaktır. (Örneğin, Dünya petrollerinin %10’unu elinde bulunduran Kuveyt, deniz suyundan 1lt içme suyu elde etmek için tam 4 lt benzin harcıyor ve piyasalarında 1lt benzin  5 lt suya eşdeğerdir.(*))

O zaman biz suyumuzu doğayı tahrip etmeden ve insanların yaşam alanlarını yok etmeden daha iyi bir şekilde neden değerlendir(e)miyoruz?

Ülkemizin bu bölgesi ekolojik özellikleri en iyi korunmuş alanlarından biridir. Tamamen el değmemiş bu coğrafyada Doğu Karadeniz florasının önemli bir kısmı bulunmaktadır. Bu bölge dünyanın çok az yerinde rastlanan bir ekosistem çeşitliliğine sahiptir. İçerisinde çok sayıda endemik bitki ve hayvan türü barındırdığı için şimdiye kadar koruma altına alınmış ekolojik alanlardan biri olmalıydı.

Bu vadi ve çevresi, ülkemizin sahip olduğu ender rastlanan doğal yaşlı ormanları içerisinde barındırır. Endemik bitki ve hayvan çeşitliliği ile yaban hayatıyla ve bitkipopülasyonu bakımından çok önemli bir tabiat müzesidir.

Dereleriyle ve şelaleleriyle(en büyüğü ve doğa harikası bir yer olan  Mençuna Şelalesi), derelerinde ülkemizde soyu tükenmekte olan kırmızı benekli dere alabalığı ile her derde deva ve yöreye has tadı olan kestane ve karakovan balı(Kamilet ve Şahinkaya balı) ile zengin olan bu bölgemize mutlaka sahip çıkmalıyız ve yaşatmalıyız.

***

kamilet3

Bu vadimizi ilk gören insanlar karşılaştıkları doğaya hayranlık duyuyor ve İsviçre’ye gitmiş kadar olduk diyebiliyorlar. O zaman bizler neden Arhavi Kamilet Vadisi ve çevresinin turizmini geliştirerek daha faklı noktalara getiremiyoruz. Niye bu yönde projeler geliştirip, çalışmaları hızlandırıp  yöremizin tanıtımını daha iyi yaparak daha üst noktalara getiremiyoruz. Bunu yapmak çok mu zor? Yoksa daha basit bir yol olan kısa yoldan kazanç sağlayarak güzellikleri yok etmek işimize mi geliyor. Bu tip projeler konusunda sadece devlet mi hata yapıyor? Elbette hayır. Asıl üzüntü verici yanı ne yazık ki başta yöremiz işadamlarının bu sulara göz dikmiş olmasıdır. Maalesef yöre halkımız da bu konuya çok fazla bir duyarlılık göstermiş değildir. İşin ciddiyetini hala anlayamıyor veya anlamak istemiyor, suyuna sahip çıkmıyor veya çıkamıyor. Halbuki bu konuda Arhavi’de iktidar-muhalefet ile sivil toplum kuruluşları örnek bir davranış göstererek bu yanlış oluşuma karşıdırlar ve birlik içinde hareket ediyorlar. Bu ülkemizde ender rastlanan sevindirici bir durumdur. Bu konuda çok geç olmadan ve çıkar hesapları yapılmadan tüm kurum, kuruluş ve kişiler biran önce el ele verip kenetlenerek direnç göstermeliler.

kamilet4

İlçemizdeki bu vadiye son yıllarda doğa severlerin ilgisi artmıştır. Vadiye tarihi değeri yüksek olan Çifteköprü’den başlayarak doğa harikası sayılan Mençuna Şelalesi’ne kadar yürümekle, yeryüzünün güzelliklerini adeta yeniden keşfetmiş kadar olursunuz. Vadinin temiz havası, farklı kokusu, derenin hoş sesi ve yol boyunca yeşilin binbir tonunu seyrederek yürümek o yılın tüm stresini üstünüzden adeta alıp götürür. Bu vadiyi şayet koruyabildiğimiz taktirde gelecek yıllarda doğa yürüyüşüne (Trekking) uygunluk açısından ülkemizin en farklı ve iddialı yürüyüş alanı olma özelliğine sahip olacağı aşikardır.

Ülkemizin bu cennet köşesi zengin bir bitki ve hayvan çeşitliğine sahiptir. Yaban hayatı bakımından önemli olan bu vadiyi korumalıyız. Farklı endemik türlerin bulunduğu bu havzaya çivi çaktırmamalıyız. Ülkemiz hatta dünyamızın çok az yerinde rastlanan zengin bir ekosistem çeşitliliğine sahip olan Kamilet Vadisi ve çevresini koruyalım ve yaşatalım.

***

 

Artvin ili dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve aynı zamanda tehlike altında olan en önemli ekolojik bölgelerinden biridir. Kamilet Vadisi ekosistem çeşitliliğinin çok tipik bir örneğini oluşturmaktadır. Flora açısından oldukça zengin olan Kamilet Vadisi’nde uluslararası sözleşmelere göre risk altında olan ve korunması gereken çok sayıda bitki türü ve habitatları mevcuttur. Ülkemizde,Türkiye Florasına göre 10.754 takson varken, Kamilet Vadisi’nde ise yaklaşık1.100 bitki taksonu yayılış göstermektedir. Bu sayı floristik zenginlik açısından oldukça yüksek bir rakamdır.

Ülkemizde Bern Sözleşmesi(Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi) kapsamına giren 87 adet tür vardır. Bu türlerden 3’ü Kamilet Havzası sınırları içerisindedir.

Bu türler;

 

  • Yabani siklamen (Cyclamen coum)
  • Noktalı orkide (Orchis punctulata)
  • Ayı üzümü=Çoban üzümü=Çay üzümü=Trabzon çayı=Maviyemiş (Vaccinium arctostaphyllos)

Bu sözleşme Avrupa Birliği tarafından geliştirilmiş ve 1979 yılında uygulamaya konmuştur. Türkiye bu sözleşmeye 1984 yılında üye olmuştur.

CITES Sözleşmesi(Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) ise, günümüzde hayvan ve bitki türlerinin ticareti konusunda dünyada en yaygın olarak uygulanan sözleşmedir. Ülkemiz bitkilerinden 114’ü CITES sözleşmesine tabidir. Bu türlerden 7’si Kamilet Vadisi’nde de bulunmaktadır.

Bu bitkiler;

1975 yılından beri uygulanan sözleşmeye üye ülkelerin sayısı 140’ı aşmıştır.Türkiye bu sözleşmeye 1994 yılında 124. ülke olarak imza atmıştır.

Kamilet Vadisi ve çevresi, yaban hayatı varlığı açısından da çok sayıda türe ev sahipliği yapmaktadır. Dokunulmamış orman ve dere ekosistemleri hem Kafkasya ekolojik bölgesi hem de ülkemiz açısından nadir habitat olarak değerlendirilmektedir. Bu özelliğiyle vadi bir sığınak olarak kabul edilebilir. Bu özellikler dikkate alınarak Kamilet Havzasının bir koruma statüsüne alınması hayati önem taşımaktadır.Kamilet Vadisi, bir alanın koruma altına alınması konusunda dikkate alınması gereken kriterlerin(Mac Kinnon vd, 1986) bir çoğuna sahiptir.

Bu kriterlerin en önemlileri;  

  • Büyüklük
  • Zenginlik ve çeşitlilik
  • Doğallık
  • Kırılganlık – Hassasiyetlik
  • Gen koruma

kamilet5 

***

Kamilet Havzasında Yaban Hayatı ve Görülen Türler

Bilim insanları tarafından bu alan üzerinde yapılan gözlemler ve çalışmalar sonucunda alanda bulunan türlerin tehlike altında olduğu ve bunları korumanın hangi statüde şekilleneceği açısından son derece önemli olduğu vurgulanmıştır.

Kamilet Havzasında bulunan bitki türleri;

Doğu ladini, Sarıçam, Doğu Karadeniz göknarı, Yaygın porsuk, Doğu kayını, Kestane, Sapsız meşe, Dağ Karaağacı, Titrek kavak, Kafkas Ihlamuru, Kafkas söğüdüGürgen, Fındık, Kayacık, Sarı Çiçekli Orman Gülü, Mor çiçekli ormangülü, Beyaz çiçekli ormangülü, Karayemiş (taflan), Böğürtlen, Alıç(Akdiken), Çoban Püskülü, Ova akçaağacı, Dişbudak, Kafkas dişbudağı, Mürver, Duvar sarmaşığı(Orman sarmaşığı) Dermanotu(Deve kulağıotu,Sanikel), Damkoruğu(Kaya koruğu), Sık çiçekli yapışkanotu, Kuzu kulağı, Çuha Çiçeği(Koyun Kıran), Sarımsak otu(Kuşekmeği), Yabanı çilek (Dağ çileği), Mürdümük, Ekşi Yonca, Leylek Gagası(Ebedön) ve Dağ ıtırı.

Kamilet Havzasında bulunan memeli hayvan türleri;

Kurt, Tilki, Çakal, Bozayı, Sansar, Gelincik, Porsuk, Susamuru, Vaşak, Yaban Domuzu, Çengelboynuzlu Dağkeçisi, Yabani Tavşan, Sincap, Kaçkar Huşfaresi, Kızıl Fare, Tarlafaresi-Kırfaresi-Karfaresi-Ormanfaresi-Evfaresi çeşitleri, Sıçan, Susıçanı, Avurtlak, Yediuyur, Hasancık, Kirpi, Böcekçil türleri,  Karadeniz Köstebeği ve Yarasa çeşitleri.

Kamilet Havzasında bulunan kuş türleri;

Atmaca türleri, Şahin türleri, Kartal türleri, Doğan türleri, Çakırkuşu, Kerkenez, Delice türleri, Sakallı ve Kara Akbaba, Kara Çaylak, Kınalı keklik, Urkeklik, Dağ Horozu, Bıldırcın, Dere Düdükçünü, Güvercin türleri, Tahtalı, Guguk, Baykuş türleri, Çobanaldatan, Karasağan, Ağaçkakan türleri, Toygar türleri, Kırlangıç türleri, İncirkuşu türleri, Kuyruksallayan türleri, Dere Kuşu, Çıtkuşu, Dağbülbülü türleri, Kızılgerdan, Kızılkuyruk türleri, Kuyrukkakan, Taşkızılı, Gökardıç, Ardıç türleri, Karatavuk, Çalı Kamışçını, Ötleğen türleri, Yeşil Söğütbülbülü, Kafkas Çıvgını, Çalıkuşu, Sinekkapan türleri, Baştankara türleri, Sıvacı türleri, Tırmaşıkkuşu türleri, Kızılsırtlı Örümcekkuşu, Alakarga, Dağkargası türleri, Leş Kargası, Saksağan, Kuzgun, Serçe türleri, İspinoz, İskete türleri, Ketenkuşu, Çaprazgaga, Çütre, Şakrakkuşu ve Kirazkuşu türleri.

Kamilet Havzasında bulunan amfibi ve sürüngen türleri;

 

Kafkas Semenderi, Ağaç Kurbağası, Kafkas Kurbağası, Uludağ Kurbağası, Yılan Kertenkele, Gürcü Kertenkelesi, Trabzon Kertenkelesi, Melez Kertenkele, Eskülap Yılanı, Taçlı Yılan, Uysal Yılan, Çayır Yılanı, Hemşin Yılanı, Kör Yılan, Kafkas Engereği ve Boynuzlu Engerek.

Kamilet ve Durguna Dereleri Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan Deniz Alası (Salmo trutta labrax) ve Büyük Benekli Dağ Alası (Salmo trutta macrostigma)’nın en önemli yaşam alanıdır.

kamilet6

***

Kamilet Vadisi, dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve aynı zamanda tehlike altındaki en önemli 34 Karasal Ekolojik Bölgesinden biri olan “Caucasus Hotspot” içinde kalmaktadır. Vadi, sahip olduğu yaklaşık 1.100 adet bitki taksonuile biyolojik çeşitlilik açısından ülkemizin en önemli havzalarından birisidir.

Kamilet Vadisi’nde Küresel Ölçekte, Avrupa Ölçeğinde ve Ulusal Ölçekte tehlike altında çok sayıdaki nadir bitki türü mevcuttur.

Kamilet Vadisi, Kızılağaç yapraklı huş (Betula medwediewii), Doğu Karadeniz meşesi (Quercus pontica), Pembe çiçekli ormangülü (Rhododendron smirnovii), Sarı çiçekli ormangülü (Rhododendron luteum), Beyaz çiçekli orman gülü (Rhododendron ungerniive Dağ elması (Epigaea gaultherioides) gibi relik(günümüzde zorlukla yaşamını sürdüren bitki toplulukları) türlerin çok bol miktarda bulunduğu ve sağlıklı populasyonlara sahip bir alandır.

Kamilet Vadisi, Acı yonca (Menyanthes trifoliata) türünün tek yayılış alanı bu vadideki sulak alanlardır. Artvin ili sınırlarında bu türün doğal olarak bulunduğu başka bir sulak alan yoktur.

Kamilet Vadisi’nde Braun-Blanquet(Vejetasyon Analizi Yöntemi,1932) metoduna göre yapılan değerlendirme sonucunda değişik vejetasyon tiplerine ilişkin 12 bitki birliği saptanmıştır. Bu bitki topluluklarından bazıları tersiyerden günümüze değin bozulmadan kalabilmiş nadir orman ekosistemlerini temsil etmekte en önemlisi bu topluluklar içerisinde çok sayıda endemik ve endemik olmayan nadir bitkiler yaşam ortamı bulabilmektedirler.

 

***

Bizler gelecek nesillerimize nasıl bir vadi bırakmak istiyoruz? Ülkemize HES’lerle enerji kazandıralım derken elimizdeki güzelim değerlerimizden olmuyor muyuz?

O zaman biz insanlar neden? Yeşili ve mavisiyle, temiz suyu ve havasıyla, bitki ve hayvan çeşitliği ile cennet bir yeryüzü köşesi olan Kamilet Vadisi‘ne bakmak, kollamak ve yaşatmak yerine; kirletmeye, bozmaya ve yok etmeye çalışıyoruz?

Evet! Bu vadiyi daha geç olmadan en kısa sürede Doğal Sit Alanı veya Milli Parkgibi koruma alanlarına çevirmek suretiyle korumalıyız.

Lütfen! Çok geç olmadan daha iyi bir gelecek için cennet yeryüzü köşesiKamilet Vadisi’ni yok etmeyelim, yaşatalım… 

İyya kayiten biciyat…

(Her zaman iyiliklerle görüşelim)

Osman Nuri ÖZKAN

Biyolog

ozkan@ankara.edu.tr

 

 

 

Kaynak :

 

  • “ARHAVİ KAMİLET ve DURGUNA VADİLERİ EKOLOJİK DEĞERLENDİRME RAPORU”

– Yrd.Doç.Dr. Oğuz KURDOĞLU (Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, Trabzon)

– Doç.Dr  Özgür EMİNAĞAOĞLU (Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi, Artvin)

– Yrd.Doç.Dr. Mehmet ÖZALP (Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi, Artvin)

 

  • “ARHAVİ KAMİLET ve DURGUNA VADİLERİ(ARTVİN/ARHAVİ)EKOLOJİK DEĞERLENDİRME RAPORU”

– Prof.Dr. Cengiz ACAR (Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, Trabzon)

– Yrd.Doç.Dr. Sefa AKBULUT (Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi,Trabzon)

 

  • 21 Nisan 2012 tarihli Yeni Şafak Gazetesi (*)

 

Etiketler :
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
Arhavi ADD Adına Yakışır Çalışmalara Devam Ediyor Arhavi ADD Adına Yakışır Çalışmalara Dev...

“Ülkemizin saklı kalmış bir cennet köşesi” Yaşatmak, bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran cansız çevrenin yani ekosistemin var...

Güzel Şeyler Oluyor Güzel Şeyler Oluyor

Emine Hekimoğlu köşe yazısı…....

Kamuya Engelli Memur Alınacak Kamuya Engelli Memur Alınacak

“Ülkemizin saklı kalmış bir cennet köşesi” Yaşatmak, bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran cansız çevrenin yani ekosistemin var...

TRT’nin Yeni Genel Müdürü Bilal Erdoğan’ın Arkadaşı İbrahim Eren Oldu TRT’nin Yeni Genel Müdürü Bilal Erdoğan’...

TRT Genel Müdürlüğüne, TRT Genel Müdür Yardımcısı İbrahim Eren atandı. Eren'in atama kararı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafın...

BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)
SON EKLENEN HABERLER
Vasfi Kurdoğlu: ‘Biz Derman Olmak, Nefes Aldırmak İçin Geliyoruz’ Vasfi Kurdoğlu: ‘Bi...

Arhavi CHP Belediye Başkan Adayı Vasfi Kurdoğlu’nda durmak y...

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yunus Emre Arhavi CHP Seçim Koordinasyon Merkezini Ziyaret Etti CHP Genel Başkan Yardımcı...

Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan ve İl Başkanı Ahmet Bib...

Arhavi’de CHP Seçim Koordinasyon Merkezi Açılışı Gerçekleştirildi Arhavi’de CHP Seçim...

Arhavi CHP Seçim Koordinasyon Merkezi Milletvekili Uğur Bayr...

Vasfi Kurdoğlu Kadınlar Gününü Kadınlara Çiçek Vererek Kutladı Vasfi Kurdoğlu Kadınlar G...

Arhavi CHP Belediye Başkan Adayı Vasfi Kurdoğlu 8 Mart Dünya...

Vasfi Kurdoğlu’ndan Eğitime Özel Önem Vasfi Kurdoğlu’ndan...

Arhavi’de CHP Belediye Başkan adayı Vasfi Kurdoğlu bu defa e...

CHP Arhavi Belediye Başkan Adayı Vasfi Kurdoğlu Siyaset Sahnesine Renk Kattı CHP Arhavi Belediye Başka...

CHP Arhavi Belediye Başkanı Vasfi Kurdoğlu Arhavi’de siyaset...

Vasfi Başkan: ‘İlçede Sıkmadık El, Ziyaret Etmedik Ev Bırakmayacağız’ Vasfi Başkan: ‘İlçe...

Arhavi’de CHP Belediye Başkan Adayı Vasfi Kurdoğlu Esnaf ziy...

Arhavi’de CHP ve İyi Parti El Ele Gövde Gösterisi Yaptı Arhavi’de CHP ve İy...

Arhavi'de CHP ile İYİ PARTİ arasında yerel seçimlerde iş bir...

Çankaya Belediyesi Teknik Ekibi Artvin’de! Çankaya Belediyesi Teknik...

Cumhuriyet Halk Partisi Belediye Başkan adayı Demirhan Elçin...

Büyük Atatürk Koşusu Tulum Eşliğinde Koşuldu Büyük Atatürk Koşusu Tulu...

Yüce Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Ankara’ya gelişinin 99. ...

FOTOĞRAF GALERİSİ
SİNEMA HABERLERİ
VİDEO