Arhavisitesi
Reklam
Arhavisitesi

Arhavi’nin Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 100. Yılı Kutlu Olsun

İstiklal Savaşı öncesinde güzel yurdumuzun her tarafı olduğu gibi Arhavi de işgal edilmeye başlanmıştı. İşgali kabul edemeyen halkımız; işgale direnmek için, Kurtuluş Savaşı esnasında yurdun her bir yanında olduğu gibi, beldemizde de milis kuvvetleri oluşturmuştur. Yöre insanlarından müteşekkil olan mücahitler askerlerimizle birlikte işgalci düşman güçleriyle sonuna kadar savaşmışlardır.

11 Mart 2018 - 22:24 'de eklendi ve 526 kez görüntülendi. A+A-

Arhavi’nin Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 100. Yılı Kutlu Olsun

İstiklal Savaşı öncesinde güzel yurdumuzun her tarafı olduğu gibi Arhavi de işgal edilmeye başlanmıştı. İşgali kabul edemeyen halkımız; işgale direnmek için, Kurtuluş Savaşı esnasında yurdun her bir yanında olduğu gibi, beldemizde de milis kuvvetleri oluşturmuştur. Yöre insanlarından müteşekkil olan mücahitler askerlerimizle birlikte işgalci düşman güçleriyle sonuna kadar savaşmışlardır.

23 Şubat 1915 de Hopa’yı işgal eden Rus kuvvetleri, Hopa – Arhavi arasındaki mesafeyi 20 günde geçmişlerdir. 15 Mart 1915 tarihinde de Arhavi’nin doğu kısmını ele geçirmeleri sonucu Kapise Deresinin batı yakasına çekilmek zorunda kalan milis kuvvetlerimiz burayı yok olma pahasına müdafaa etmiş ve düşmana bu cepheden 1 yıl süre ile geçit vermemiştir.

Yurt İşgalin başladığı noktadan itibaren bölgesel savunmalarını yapan Türkler; Arhavi Kapise Deresinin sol (batı) yakasına çekildiler. Rus kıt’aları ise; kıyı kesiminde uygun noktalara yerleşmişlerdi. Türk ordusu zaman-zaman (14-15 Ekim, 29 Aralık 1915 ve 19 Ocak 1916 tarihlerinde) taarruza geçerek düşmana ağır kayıplar verdirdiler.

Karşı mukabele gören Ruslar anılan bu mevzide 1916 yılı sonuna kadar kaldılar. Pasinler kesimindeki Azapköyü muharebesinden sonra düşman kıt’aları Erzurum-Deveboynu mevzilerimize yanaştıkları sırada (10 Ocak 1916) ordu kumandanları Karadeniz Kıyı Müfrezesi Kumandanı Liyahof’a yeni bir emir göndererek Türklerin dikkatini sahildeki işgalin üzerine çekmeleri istenmiştir. Böylece Erzurum’a Türk kuvvetlerinin yardım yollama durumu engellemeyi amaçlamışlardır.

Bunun için Karadeniz kıyısına çıkartma yapan Rus kuvvetlerinin saldırması emredilmişti. Bu saldırıda denizle kara ordusunun bileşim yeri olarak Arhavi’nin Lağata mevkisi düşünülmüştü. Düşmanın silah ve asker sayısı bakımından kendilerinden kat-kat üstün olmasına rağmen asker ve mücahitlerden oluşan milis kuvvetlerimiz yiğitçe savaşıyor, birliğimiz düşman üzerine korkusuzca atılmaktan geri kalmıyordu. Rus taarruz güçlerinin komutanı Liyahof Arhavi savunmasını yarmak için bütün gücü ile saldırmaya devam ediyordu.

Denizden savunma yardımı alma olanağı olmayan birliklerimize Rusların nasıl ve hangi üstün savaş araçları ile saldırdığını Rus tarih yazarı Maslofski şöyle anlatıyor: “ General Liyahof dağlar cihetinden Türklerin sağ kanatlarını çevirmeye, denizden de Batum Deniz Müfrezesinin ateşi ile sol kanat arkalarına şiddetli bir hücum yapmaya karar vermişti. Gerekli hazırlığı yaptıktan ve Batum Harp gemileri müfrezesine ateş emrini verdikten sonra 5 Şubat 1916 tarihinde bütün güçleri ile Arhavi’nin Kapisre deresinin batı yakasındaki Türk mevzilerinin olduğu Kale’ye saldırmışlardır”. Denizden hiçbir yardım alamayan birliklerimizin durumu ortadadır. Rusların üstün kuvvetlerine karşın yinede ölümüne çarpışmalar olmuş, düşmanın geçişini engellemek için şehit kanı akıtılmıştı.

Arhavi Muharebeleri toplam altı cephede cereyan etmiştir. Birinci ve ikinci cephede yaşanan bozgun nihayet bütün cephelere siyaret etmiştir. (Lazistan Hav-alisi Kumandanı; Mir Liva Avni Paşa Arhavi Kapise Deresi müdaafa hattının sol tarafında bulunan Kale Mahallesi ile Kapistona’dan (Güngörenköyü) (Aşağı ve Yukarı Kapistona-Kapise, Kale Mah) Lome Deresine kadar (Yemişlik Mahallesi ve Türkmene Mevkisi) ( Tuden Tukmene) Seyyar Jandarma Alayı, Lome Deresinden Pailat köyü (Arılı) başına kadar da Hopa’lı Momorizade Ali Riza Bey kumandasında Hudut Taburu, Agara mevkisinde Çürüksulu Yüzbaşı Ziya Bey emrinde, bağımsız olarak görev yapan “Teşkilatı Mahsusa Alayı” bulunuyordu.)

Ruslar, 24 Ocak 1916 tarihinde 18 parçadan oluşan savaş gemilerinden açılan top ve makineli tüfek ateşi desteğinde şafakla birlikte taarruza geçmişler ve ertesi gün de Kapise Mahallesinin deniz tarafını (Lağata) ele geçirmişlerdir. Gece boyunca bütün birliklerimiz savunma yapmış olsalar da düşmanı engelleyememişlerdir. Ancak kara savaşlarında düşmana bütün gücüyle mukabele etmiş ve işgalin başladığı tarihten takriben bir yıl düşmanın Fındıklı tarafına geçişine izin vermemiştir.

Ancak savaş sadece düşman kuvvetleri ile sınırlı değildi. Açlık, sefalet, yoksulluk ve hastalık gibi diğer olumsuz etkenler hep aleyhimize gelişmekteydi. İlaçsız, yorgun ve mühimmattan yoksun kalan asker ve milis kuvvetlerimiz düşmanın dışında tüm bu olumsuzluklarla da savaşmak zorundaydı.

İşgalin başladığı günden yaklaşık 1 yıl sonra; 5 Şubat 1916 tarihinde sürekli asker ve cephane takviyesi ile desteklenen Rus birlikleri denizden top atışları ile bombalanan Kapise’ye Lağata mevkisinden girmeleri ve akabinde de Kale Mahallesini ele geçirmeleri sonucu Arhavi fiilen düşmüştür. Rusların Kapise Deresi ve güzergahını ele geçirilmesi ile Batı Cephesi de kaybedilmiştir.

Arhavi, bir müddet esarette kaldıktan sonra; istilacı Çarlık Rusya’sında siyasi gelişmelere tanık olun muştur. İç işleri karışıp, rejimlerin yıkılması sonucunda Ruslar büyük mücadeleler neticesinde işgal ettikleri Türk topraklarından geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Böylece Doğu Karadeniz’deki birçok yerleşim yerleri ile birlikte Arhavi de yeniden özgürlüğüne kavuşmuştur. Ruslar bir yıl boyunca ateş altında tutarak zoraki işgal ettikleri Doğu Karadeniz Bölgesinden, kendi ülkelerinde uygulanan Bolşevik Devrimleri nedeniyle işgal ettikleri yerleri terk ederek ülkelerine dönmüşlerdir.

İki yıllık esaretten sonra ilçemiz 1918 yılında Rus kuvvetlerinin yöreyi terk ederek ve hızla çekilmeleri sonucu düşmandan arınmıştır. Kurtuluş tarihi 12 Mart 1918’ dir.

Ali İmdat ÖZÇAKMAK’ın “Dünden Bugüne Arhavi” Ansiklopedisinden alınmıştır.

Etiketler :
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
Tarihi Osman Ağa Konağı Hizmete Açıldı Tarihi Osman Ağa Konağı Hizmete Açıldı...

Butik otel ve restoran hizmeti verecek tarihi Osman Ağa Konağı’nın açılışı yapıldı....

Arhavi Ana-Oğula Ağladı! İlçemizin Sevilen Esnaflarından Fikret Özgür Sevenlerini Üzdü Arhavi Ana-Oğula Ağladı! İlçemizin Sevil...

İstiklal Savaşı öncesinde güzel yurdumuzun her tarafı olduğu gibi Arhavi de işgal edilmeye başlanmıştı. İşgali kabul edemeyen halkımız;...

Berna Laçin’in Kaleminden: “Yeşile Doyacağınız Bir Tatil Rotası Karadeniz” Berna Laçin’in Kaleminden: “...

Berna Laçin'in Vatan gazetesinde yayımlanan köşe yazısı;...

ADD’nin Yeni Genel Başkanı Prof. Dr. Süheyl Batum Oldu ADD’nin Yeni Genel Başkanı Prof. Dr. Süh...

Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) 15’inci olağan kurultayı Ankara'da gerçekleştirildi. Oylama sonucunda Prof. Dr. Süheyl Batum, Tansel Çö...

BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)
SON EKLENEN HABERLER
Tarihi Osman Ağa Konağı Hizmete Açıldı Tarihi Osman Ağa Konağı H...

Butik otel ve restoran hizmeti verecek tarihi Osman Ağa Kona...

Arhavi Ana-Oğula Ağladı! İlçemizin Sevilen Esnaflarından Fikret Özgür Sevenlerini Üzdü Arhavi Ana-Oğula Ağladı! ...

Arhavi’de son zamanlarda efora bağlı kalp krizleri nedeniyle...

Berna Laçin’in Kaleminden: “Yeşile Doyacağınız Bir Tatil Rotası Karadeniz” Berna Laçin’in Kale...

Berna Laçin'in Vatan gazetesinde yayımlanan köşe yazısı;...

ADD’nin Yeni Genel Başkanı Prof. Dr. Süheyl Batum Oldu ADD’nin Yeni Genel Başkan...

Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) 15’inci olağan kurultayı Ank...

Doğu Karadeniz’e Çay ve Fındıktan Sonra Yeni Ürün: Stevia Doğu Karadeniz’e Ça...

Stevia bitkisinin Rize'de 5 yıldır sürdürülen deneme üretimi...

Arhavi Genel Seçim Sonuçları Arhavi Genel Seçim Sonuçl...

2018 Genel seçim sonuçları; Arhavi Milletvekili sonuçları; A...

Rize-Artvin Havalimanı İnşaatı Devam Ediyor Rize-Artvin Havalimanı İn...

Rize'nin Pazar ilçesi Yeşilköy köyünde, Türkiye'nin deniz do...

Vasfi Kurdoğlu’ndan CHP’ye Ziyaret Vasfi Kurdoğlu’ndan...

Arhavi eski Belediye Başkanı Vasfi Kurdoğlu geldiği memleket...

Hopa, Arhavi ve Kemalpaşa İlçelerinin Bazı Mahallelerinde Şüpheli Hayvan Ölümleri Meydana Geldi. Hopa, Arhavi ve Kemalpaşa...

İlçelerde bazı büyükbaş hayvanlarda da görülen durum üzerine...

Muharrem İnce: “Benim Rakibim Kim Biliyor Musunuz, Rakibim Prompter!” Muharrem İnce: “Ben...

CHP Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce, Aydın'da halka hitap ...

FOTOĞRAF GALERİSİ
SİNEMA HABERLERİ
VİDEO